Bezpieczne skrzyżowania

Nie wszędzie możliwa jest budowa rozległych skrzyżowań wielopoziomowych takich jak koniczynki na węźle Karczemki pod Gdańskiem. Nie wszędzie też jest taka potrzeba. W innych miejscach wystarczą mniej efektowne skrzyżowania, które jednak buduje lub modernizuje się w taki sposób, aby zapewnić większe bezpieczeństwo użytkowników dróg. Dobrym rozwiązaniem jest zastąpienie tradycyjnych jednopoziomowych skrzyżowań rondami, na których dochodzi do mniejszej liczby wypadków.

Węzeł jak koniczynka
Wspomniany węzeł zespolony Karczemki to najważniejsza inwestycja prowadzona przez gdański oddział Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad przed Euro 2012. Euro minęło bez sukcesów piłkarskich , koniczynka sprawdza się świetnie... Obecnie umożliwia ona szybki, komfortowy i bezpieczny przejazd z lotniska w Rębiechowie do centrum Gdańska. Dzięki niemu można też wygodnie przejechać autostradą A1 i S6 Obwodnicą Trójmiasta.
Węzeł łączy S6 Obwodnicę Trójmiasta z drogą krajową nr 7. Zawiera dwa wielopoziomowe skrzyżowania drogowe; zasadnicze na przecięciu z Trasą W-Z i drugie, mniejsze przy wjeździe/zjeździe do centrum handlowego. Dzięki poprawie swobody ruchu zmniejszyła się liczba wypadków oraz ikolizji drogowych. 
Węzeł Karczemki ma kształt koniczyny. Wokół zbudowano jedenaście wiaduktów, przepust i kładkę dla pieszych. Kierowcy jadący z Gdyni do centrum Gdańska doceniają też łącznicę , którą bezkolizyjnie zjeżdżają z Obwodnicy Trójmiasta i płynnie wjeżdżają na Trasę W-Z.

Rondo zamiast "krzyżówki"
Ronda są uważane za najbardziej bezpieczne skrzyżowania drogowe. Ich główną zaletą jest mniejsza liczba punktów kolizji oraz spowolnienie ruchu pojazdów dojeżdżających do skrzyżowania. Wjeżdżając na rondo kierowcy mogą skoncentrować uwagę na jednym kierunku (jadący po rondzie nadjeżdżają z lewej). Zaletą też jest dobra widoczność nadjeżdżających samochodów.O ile oczywiście nie ograniczą jej źle ustawione  znaki (np. drogowskazy strzałowe).
Rond buduje się coraz więcej. Na przykład pod koniec 2011 roku oddano do użytku rondo w Strzelcach Opolskich na drodze nr 94. Kierowcy muszą zwolnić, żeby pokonać łuki drogi i bezpiecznie wjechać do miasta. Opolski oddział GDDKiA zdecydował się na tę przebudowę miedzy innymi dlatego, że ten odcinek miał stać się darmową alternatywą dla płatnej autostrady A4. Realizując inwestycję poszerzono jezdnię i wyremontowano chodnik, dobudowując do niego ścieżkę rowerową. 
Rondo wybudowane na wylocie z miasta ma średnicę 48 metrów. Zastąpiło ono "krzyżówkę" ze znakiem „Stop" i usprawniło ruch. Rondo zaprojektowano w taki sposób, by wszystkie łuki i zakrzywienia zmuszały kierowców do zwolnienia prędkości przed wjazdem do miasta.

Przykład dobry z Brzegu
Na brzeskiej obwodnicy w Skarbimierzu rondo powstało w miejsce jednego z najbardziej niebezpiecznych skrzyżowań na Opolszczyźnie. Rondo zapewniło bezpieczny przejazd kierowcom omijającym Brzeg. W miejscu skrzyżowania dróg krajowych nr 39 i 94 powstało pięciowlotowe rondo z wydzielonymi trzymetrowymi ciągami rowerowymi i pieszymi. Przebudowane zostały również drogi wlotowe, chodniki.
Bezpieczniej zrobiło się także w Żabienku, przy drodze krajowej nr 5 na odcinku Kusowo-Borówno (kujawsko-pomorskie), gdzie powstało nowe rondo. Wcześniej na 4-wlotowym skrzyżowaniu drogi podporządkowane usytuowane były pod wyjątkowo niekorzystnym kątem. Ograniczało to znacznie widoczność i uniemożliwiało w pełni bezpieczne włączenie do ruchu. Przy dużym natężeniu ruchu dochodziło tam do wielu kolizji i wypadków. Nowe rondo wyposażono w oświetlenie, wyspy spowalniające ruch na wlotach. Są też zatoki autobusowe i przejścia dla pieszych.

Turbinowo czyli bez przecinania
Projektanci bezpiecznych skrzyżowań nie spoczywają na laurach i ciągle wprowadzają nowe rozwiązania. Ciekawym architektonicznie i gwarantującym wyższy poziom bezpieczeństwa przykładem skrzyżowania z ruchem okrężnym jest rondo turbinowe. Zaprojektowane w taki sposób, że potoki ruchu pasa wewnętrznego i zewnętrznego nie przecinają się. Pojazdy w naturalny sposób są kierowane na odpowiednie wyloty ronda. Ustąpienie pierwszeństwa następuje tylko przy wjeździe na rondo, poczym w żadnym punkcie na rondzie lub przy zjeździe z niego nie występują punkty kolizyjne z innymi pojazdami. W przeciwieństwie do zwyczajnego ronda nie ma możliwości zmiany pasa ruchu z zewnętrznego na wewnętrzny lub odwrotnie.
Pierwszym rondem turbinowym w Polsce przy zjeździe z autostrady, jest zbudowane w 2010 roku w Prądach koło Opola, gdzie autostrada A4 łączy się z drogą krajową nr 46.
Sygnlizacja i oświetlenie
Zastąpienie tradycyjnych jednopoziomowych skrzyżowań rondami jest dobrym rozwiązaniem. Jednak nawet najmniejsze ronda wymagają sporo przestrzeni wokół. Tam, gdzie brakuje miejsc na take rozwiązania stosuje się skrzyżowania z sygnalizacją świetlną, która także wpływa na ograniczenie liczby kolizji. Sygnalizacja skutecznie steruje ruchem w różnych kierunkach, na przykład za pomocą oddzielnych sygnalizatorów dla pojazdów skręcających w lewo. Bez sygnalizacji czasami trudno byłoby bezpiecznie wykonać ten manewr.
Do przykładów działań inżynieryjnych poprawiających bezpieczeństwo można dopisać obwodnicę Łęknicy (lubuskie) i skrzyżowanie w Barwałdzie (małopolskie). 
Licząca niespełna 3,5 km obwodnica Łęknicy umożliwia wyprowadzenie intensywnego ruchu tranzytowego z centrum miasta. W ramach zadania powstał m.in. most o długości 180 m łączący brzegi Nysy Łużyckiej po stronie polskiej i niemieckiej. Aby umożliwić korzystanie z istniejącej po stronie niemieckiej ścieżki rowerowej, wybudowano jej przedłużenie - liczące 400 m - po stronie polskiej.
W Barwałdzie (małopolskie) oddano po remoncie skrzyżowanie drogi krajowej nr 52 z drogą powiatową w kierunku Stryszowa. Poszerzono korpus DK 52 w granicach istniejącego pasa drogowego, położono nową wzmocnioną nawierzchnię, wyremontowano dwie zatoki autobusowe, wybudowano chodniki po obydwu stronach. Wykonano także dwa przejścia dla pieszych. Nad przejściem na drodze krajowej umieszczono znak D 6 ze światłem pulsacyjnym, dzięki czemu jest widoczny z dużej odległości. Dodatkowo pod znakiem zamontowano oświetlenie samego przejścia.

Pod szczególnym nadzorem
Oświetlone zostało również skrzyżowanie w pobliżu Radwanic (dolnośląskie), gdzie wybudowano sygnalizację. Tam droga krajowa nr 3 z Polkowic do Zielonej Góry przecina się z DK12 z Przemkowa do Głogowa. Dochodziło tam do licznych wypadków. Działo się tak głównie z winy kierowców, bo od dawna stały tam ostrzeżenia, jakie przewiduje inżynieria ruchu drogowego. W praktyce okazywało się to ciągle za mało i dlatego wrocławski oddział Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad zdecydował się na budowę nowego oświetlenia. Zainstalowane na odcinku 300 metrów lampy oświetlają wszystkie wloty na to skrzyżowanie, które pozostaje pod szczególnym nadzorem drogowców.

Jedno duże zamiast dwóch małych
Miastko, Bytów, Gniew, Gnojewo, Miłoradz, Cisy - to kolejne miejscowości na Pomorzu, przez które przejedziemy bezpieczniej dzięki nowym, zmodernizowanym skrzyżowaniom. Przebudowa sześciu skrzyżowań to podstawowy element projektów inżynieryjnych zawartych w programie „Drogi zaufania", jaki realizuje gdański oddział GDDKiA. Jako pierwsze zostały ukończone dwa duże skrzyżowania: w Miastku i Bytowie na drodze krajowej nr 20. Kolejne przebudowano na DK91 w Gniewie. Tam w miejsce dwóch skrzyżowań położonych bardzo blisko siebie powstało jedno duże. To rozwiązanie poprawiło znacznie bezpieczeństwo na tym odcinku o dużym natężeniu ruchu.
Przebudowano także trzy skrzyżowania na drodze krajowej nr 22: w Gnojewie, Miłoradzu i Cisach. Zostały one wybrane do modernizacji ze względu na zdarzające się tam wypadki, na co wskazywał coroczny raport bezpieczeństwa ruchu drogowego na drogach krajowych. Inwestycje te polegały na wybudowaniu lewoskrętów i wysp kanalizujących wloty na skrzyżowaniu. Dodatkowo uzupełniono je o oświetlenie.

Lewoskręty i pasy
Wyznaczanie pasów do skrętów w lewo to jedeno z priorytetowych działań inżynieryjnych wpływających na bezpieczeństwo ruchu. Szczególnie tam, gdzie nie ma sygnalizacji świetlnej. Jeśli na drodze występuje wiele skrzyżowań ze skrętem w lewo wyznaczane są tzw. pasy wielofunkcyjne. Taki pas znajduje się pośrodku drogi. Skręcając w lewo można się na nim zatrzymać i bezpiecznie poczekać na możliwość bezpiecznego skrętu. Z pasa wielofunkcyjnego mogą tez korzystać kierowcy włączający się do ruchu chcący skręcic w lewo. W takiej sytuacji mogą pokonac jeden z pasów ruchu i na centralnym wielofunkcyjnym poczekać, aż przejadą pojazdy jadące z prawej strony. Pas taki jest stosowany w miejscach, gdzie jest wiele punktów zjazdu z drogi głównej (np. na posesje).

Aktywne znaki świetlne
Bezpieczniejsze stało się również skrzyżowanie drogi krajowej nr 45 z drogą prowadzącą do Lasowic Wielkich (opolskie). Jest tam pas do skrętu w lewo i chodnik, który dodatkowo zabezpieczono barierami ochronnymi. 
Droga nr 45 na trasie Kluczbork-Opole należy do wyjątkowo ruchliwych. Przedostanie się na drugą stronę jezdni na przystanek autobusowy nie było proste. Po przebudowie skrzyżowania znacznie wzrosło bezpieczeństwo pieszych. Podczas prac wykonano azyl dla pieszych i tzw. wyspy spowalniające, które utrudniają wyprzedzanie. Na przejściu dla pieszych zamontowano aktywne oznakowanie świetlne. Przebudowane zostały także zjazdy na posesje, wybudowano wyspę kanalizującą ruch. Na przejściu dla pieszych i wsypie kanalizującej ruch zamontowano aktywne oznakowanie świetlne.

Geometria w kształcie litery K
Inne rozwiązanie zastosowano w Nysie (opolskie) przy modernizacji skrzyżowania w ciągu drogi krajowej nr 41. Przecinają się tam dwujezdniowe ulice Piłsudskiego i Jagiellońska (DK41) oraz dwie ulice miejskie: Sudecka i Prudnicka. Codziennie przejeżdża tamtędy około 20 tysięcy pojazdów. Skrzyżowanie ma geometrię w kształcie litery K. Modernizacja polegała miedzy innymi na zamontowaniu akomodacyjnej sygnalizacji świetlnej, czyli sygnalizacji wzbudzanej dla pieszych i przez pojazdy z wlotów bocznych. Ponadto program sygnalizacji na bieżąco dostosowuje się do warunków panujących na skrzyżowaniu, przy zachowaniu preferencji dla kierunku głównego, czyli DK 41. Na skrzyżowaniu wybudowano także chodniki oraz przebudowano wloty boczne.

 

 

www.drogizaufania.pl, projekt jest współfinansowany przez Unię Europejską,
ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Infrastruktura i Środowisko.